برای کاهش ورم زانو بر اثر ضربه و آسیب چه باید بکنیم؟

زانوها به راحتی در هنگام تصادف دچار آسیب دیده می‌‌شوند و به این ترتیب احتمال ورم زانو بر اثر ضربه بسیار زیاد است. این وضعیت آنقدر کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد که باید برای درمان آن به پزشک مراجعه کرد. آسیب دیدگی زانو دلایل زیادی دارند اما آسیب دیدگی تروماتیک زانو می‌‌تواند باعث ناتوانی جسمانی شود. راه­هایی برای کاهش عوارض ورم زانو بعد از ضربه و تسریع در درمان آن وجود دارد که در این بحث به آن­ها پرداخته شده است.

 منظور از تورم زانو چیست؟


منظور از تورم زانو، پارگی آن یا آب آوردن زانو است و زمانی به وجود می‌‌آید که مایع در اطراف مفصل زانو جمع شود. ورم زانو می‌تواند به دلایل مختلفی به وجود بیاید و احتمال بروز آن در همه افراد و در سنین مختلف وجود دارد. اگرچه می‌توان در برخی موارد و رمز آن را به کمک داروهای ضد التهاب درمان کرد تورم دائمی و مقاوم زانو باعث بروز آسیب دیدگی بافت، نرم شدن استخوان و از بین رفتن غضروف خواهد شد. هر گونه آسیب دیدگی در استخوان، رباط، تاندون، بورس، مینیسک  یا غضروف زانو می‌تواند باعث بروز درد و تورم شود. برخی از انواع آسیب دیدگی‌های زانو می‌‌تواند باعث خونریزی کردن مفصل شوند. در صورتی که سطح خونریزی شدید باشد احتمال بروز تورم قابل توجه زانو و سفتی و کبودی وجود دارد.

 علت آسیب دیدگی و ورم زانو بر اثر ضربه چیست؟ 


هرگونه ضربه یا آسیب دیدگی در ناحیه زانو باعث بروز درد می‌شود. در صورتی که پایانه‌های عصبی حساس به درد آسیب ببینند ساختار زانو دچار آسیب دیدگی شده یا ملتهب می‌‌شود و شما دچار درد خواهید شد. زانو به اشکال مختلفی در تصادفات خودرویی یا تصادف با موتورسیکلت آسیب می‌بیند. برخی از آسیب دیدگی‌های شایع زانو به علت تصادف عبارتند از شکستگی یا دررفتگی کشکک  آسیب دیدگی رباط صلیبی خلفی و پارگی مینیسک. معمولا این نوع آسیب دیدگی‌ها به علت وارد شدن ضربه به زانو به وجود می‌آیند. رایج ترین نوع آسیب دیدگی در تصادفات، زمی‌ن خوردن روی زانویی که خم شده است، چرخش زانو  و درمان افتادن روی یک سطح سفت و سخت است.

 چرا زانو پس از ضربه داغ به نظر می‌رسد؟ 


شما پس از ضرب دیدگی زانو علاوه بر درد دچار التهاب نیز خواهید شد. در صورتی که بافت دچار آسیب دیدگی شود سلول‌های ایمنی بدن فوراً به آن ناحیه هدایت می‌شوند تا باعث کنترل آسیب دیدگی شوند. این امر باعث تحریک سایر فرآیندهای فیزیولوژیکی مانند تجمع مایع و افزایش گردش خون در آن ناحیه خواهد شد. تجمع مایع در اطراف بافت آسیب دیده باعث ورم زانو بر اثر ضربه و افزایش سطح درد می‌شود زیرا بافت دچار آسیب دیدگی شده است و به این ترتیب پایانه‌های عصبی ملتهب می‌شوند. به علاوه تورم زانو باعث افزایش دما در اطراف محل آسیب دیدگی زانو می‌شود که این امر به گشاد شدن عروق خونی و افزایش گردش خون ارتباط دارد که این شرایط باعث قرمزی و التهاب زانو خواهد شد.

 سایر علل ورم زانو و آب آوردن آن چیست؟ 


سایر فاکتورهای که می‌تواند باعث بروز ورم زانو شوند به شرح زیر می‌باشد:

  • استئوآرتریت شایع ترین علت بروز ورم زانو است که به علت آسیب دیدگی غضروف بین مفاصل به وجود می‌‌آید و باعث می‌شود که استخوان‌ها روی هم ساییده شوند. این امر همچنین باعث بروز تغییرات شیمیایی در زانو می‌شود و یک محیط مناسب را برای آب آوردن زانو، التهاب زانو و احساس درد در این ناحیه ایجاد خواهد کرد.
  • بورس به کیسه‌های کوچک پر از مایع گفته می‌شود که از مفاصل محافظت می‌کند و گاهی اوقات دچار تورم می‌شوند و حجم مایع درون آنها افزایش پیدا می‌‌کند که این فرآیند باعث بروز تورم در زانو خواهد شد. در این شرایط مفصل دردناک می‌شود و اغلب صدا می‌دهد. گاهی اوقات بورس زانو دچار عفونت می‌شود و عفونی شدن آن باعث افزایش ورم زانو خواهد شد که این امر منجر به بروز قرمزی و افزایش دمای مفصل می‌شود.

 زمان بندی بروز ورم زانو پس از ضربه  


ورم زانو بر اثر ضربه یک علامت شایع است و افرادی که دچار ضربه می‌شوند باید کاملا دقت کنند و به زمان بندی بروز تورم زانو توجه نمایند زیرا این امر به تفکیک تورم با همارتروز و فیوژن زانو پس از ضربه کمک می‌کند. آیا زانو پس از ضربه دچار تورم می‌شود؟ سرعت بروز ورم زانو پس از ضربه چقدر است؟

  • فیوژن زانو که به سرعت طی مدت چند ساعت به وجود می‌‌آید به احتمال زیاد نشانه همارتروز است و مانع بروز خونریزی می‌تواند به عروقی ارتباط داشته باشد که در رباط صلیبی دچار پارگی شده‌اند یا به شکستگی استخوان درون کپسول مفصل ربط داشته باشد.
  • در صورتی که فیوژن زانو به آرامی و روز بعد به وجود می‌آید این احتمال وجود دارد که به سینوویت تروماتیک ناشی از پارگی می‌نیسک و ضربه شدید به زانو ارتباط داشته باشد.

ارزیابی زانو بر اساس سن بیمار و شدت فیوژن:

 اگر فیوژن زانو حاد باشد 

در صورتی که یک آسیب دیدگی تروماتیک در بیماران جوان به وجود بیاید احتمالاً مسئله پارگی رباط صلیبی، پارگی می‌نیسک و دررفتگی کشکک وجود دارد و در صورتی که آسیب دیدگی تروماتیک در بیماران مسن رخ دهد علت بروز فیوژن می‌‌تواند پارگی می‌نیسک، شکستگی کشکک، آسیب ‌دیدگی رباط یا آرتروز زانو باشد.

 اگر فیوژن مزمن باشد 

اگر فیوژن مزمن باشد علت بروز آن می‌تواند به استئوآرتریت، بروز التهاب، عفونت و تومور ارتباط داشته باشد.

  • قرمزی و داغی مفصل می‌تواند نشان دهنده عفونت یا التهاب باشد که در صورت بروز عفونت تخلیه مایع درون مفصل برای ارزیابی آن کاملا ضروری خواهد بود.
  • فیوژن مزمن خونی که در ضرب دیدگی یا تومورهای زانو شایع هستند.
  • کیست بیکر که می‌تواند نشان دهنده تومور درون مفصل باشد. این مایع به درون زانو و فضای بین تاندون‌های این ناحیه می‌کند.

 درمان درد و ورم زانو بعد از ضربه و آسیب 

 بهترین روش‌های درمانی برای بهبود درد زانو شامل چه مواردی است؟ 

روشهای درمانی درمان درد زانومعمولاً درد و ورم زانو بر اثر ضربه طی مدت چند روز برطرف می‌‌شود اما می‌‌توان به کمک داروهای مسکن و ضد التهاب به کنترل این علائم پرداخت. شما می‌توانید با قرار دادن کمپرس سرد روی زانوهای خود به بهبود این وضعیت کمک کنید. این امر باعث بروز انقباض عروق خونی و کاهش تورم خواهد شد. استفاده از کمپرس یخ همچنین باعث بی ‌حسی موقت پوست می‌‌شود و این امر به کاهش درد کمک خواهد کرد که پس از حدود سه روز شما می‌توانید به جای کمپرس سرد از کمپرس گرم استفاده کنید تا عروق خونی گشاد شوند و مواد زائد و سموم تولید شده توسط بافت آسیب دیده را از زانو دور کنند. شما همچنین می‌توانید به انجام تمرینات ورزشی سبک و کششی زانو بپردازید. این امر به تقویت عضلات زانو و بهبود دامنه حرکات آن کمک خواهد کرد. آسیب دیدگی شدید زانو به روش‌هایی به غیر از این موارد نیاز دارد ممکن است شما به انجام عمل جراحی برای ترمیم پارگی رباط و تاندون، اصلاح ظاهر کشکک و پایدار کردن مفصل زانو نیاز داشته باشید.

 برای کاهش ورم زانو بر اثر ضربه چه کارهایی باید انجام داد؟ 

کاهش ورم زانو بعد از آسیببرخی از بایدها و نبایدهای کاهش ورم زانو بر اثر ضربه به شرح زیر می‌باشند:

  • به زانوی خود استراحت بدهید، از کمپرس یخ استفاده کنید، از بانداژ فشاری بهره بگیرید و زانوهای متورم خود را روی یک سطح مرتفع قرار دهید.
  • به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت به مفصل زانوی خود استراحت بدهید و از کار کردن و ورزش کردن یا انجام فعالیت جسمانی به مدت طولانی خودداری کنید. پس از کاهش سفتی مفصل باید دامنه حرکات زانو افزایش پیدا کند.
  • استفاده از بانداژ فشار یا جوراب واریس ممکن است باعث کاهش ورم زانو نشود اما در محدود کردن تورم زانو در هنگام انجام فعالیت جسمانی موثر است.
  • روزی سه تا چهار بار و هر بار به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه از کمپرس یخ استفاده کنید اما هرگز آن را به طور مستقیم روی پوست خود قرار ندهید.
  • پای خود را روی چند عدد بالش یا یک چهارپایه قرار دهید تا از میزان گردش خون در آن ناحیه کاسته شده و تورم آن کم می‌شود.
  • به انجام تمرینات ورزشی سبک و پردازید تا از سفتی مفصل زانو جلوگیری شود.
  • اگر زانوی شما ناپایدار شده است برای راه رفتن از وسایل کمکی استفاده کنید تا زمین نخورید.
  • از استراحت دادن بیش از حد به زانوی خود اجتناب کنید زیرا هر چه حرکت زانو کمتر باشد ریسک بروز آتروفی عضلات زانو و کاهش دامنه حرکات آن افزایش خواهد یافت. با پزشک خود در این رابطه صحبت کنید زیرا در این شرایط انجام دادن برخی حرکات زانو ممنوع است. در صورتی که درد زانوی شما بدتر شده و حتی علیرغم استراحت کردن، دارو درمانی و ورزش بهبود پیدا نکرده است باید به پزشک مراجعه کنید. ممکن است پزشک درخواست انجام عکس برداری از ساختارهای زانو را بدهد تا به ارزیابی فاکتورهای بپردازد که ممکن است باعث بدتر شدن وضعیت زانو شوند.

 چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟ 


در اکثر موارد التهاب زانو، آب آوردن و تورم زانو به صورت خفیف تا متوسط با مراقبت در منزل بهبود پیدا می‌کند اما در صورت بروز موارد زیر باید به پزشک مراجعه کرد:

  • ناتوانی در صاف یا خم کردن زانو
  • ناهنجاری در زانو یا تورم شدید
  • درد شدید در زانو
  • ناتوانی در راه رفتن یا احساس بیرون زدگی زانو
  • تورم داغی و قرمزی زانو
  • تب بالا
  • تورم زانو بیش از سه روز