سندرم پلیکا : علت و درمان

3149_orig

تماس با ما

آناتومی

مفصل زانو از کنار هم قرار گرفتن استخوان ران در بالا و استخوان درشت نی در پایین درست شده است. دور تا دور استخوان های تشکیل دهنده مفصل به توسط یک پرده کلفت بافتی به نام کپسول مفصلی پوشیده شده است. کپسول مفصلی تا حد زیادی در پایداری مفصل زانو موثر است. سطح داخلی کپسول مفصل زانو یک پرده بافتی نازک به نام بافت سینوویال وجود دارد. این بافت از سلول هایی تشکیل شده که مسئول ترشح مایع مفصلی هستند.

لایه سینوویال در واقع مانند یک پارچه آستری میماند که خیاط لایه ای از آن را در درون یک کت قرار میدهد. گاهی اوقات قسمتی از این پرده یا لایه سینوویال به درون فضای مفصلی چین میخورد و یک پلیسه را درست میکند. این چین یا پلیسه مانند پرده نازکی به درون فضای مفصلی برجسته میشود. به این پلیسه، پلیکا Plica هم میگویند. سندرم پلیکا معمولا در قسمت داخلی زانو است یعنی قسمتی از زانو که نزدیک به زانوی مقابل است.

سندرم پلیکا چیست ؟

سندرم پلیکا یکی از علل درد زانو می‌باشد در این حالت یک لایه زخیم از بافت فیبرو و سینوویوم با حرکت زانو دچار گیرافتادگی می‌شود. در مطالعات انجام شده در ۸۷ درصد زانوها در قسمت بالای کشکک پلیکا دیده شد. در ۷۲ درصد در قسمت داخلی و ۸۶ درصد . پلیکا‌های فوقانی و تحتانی زانو به ندرت درد زانو ایجاد می‌کنند.

علائم و نشانه ها

شایع‌ترین پلیکانی که باعث درد زانو می‌شود پلیکانی داخلی است که باعث درد قسمت داخل زانو می‌شود. برخی ورزشها مثل فوتبال و بسکتبال با فشار زیاد به زانو باعث سندروم پلیکا  می‌شوند. گاهی ضربه مستقیم مثل برخورد توپ به قسمت داخل زانو باعث التهاب پلیکا و درد آن شوند. فرد مراجعه‌کننده احساس کلیک یا صدا در زانو و درد زانو دارد که با فعالیت بیشتر می‌شود.

ممکن است از احساس قفل کردن زانو شکایت داشته باشد. علائم با دویدن طولانی مدت یا ضربه به داخل زانو ایجاد و تشدید می‌شوند. گاهی بیمار علائمی شبیه به پارگی مینیسک زانو دارد. در معاینه درد در قسمت داخل کشکک وجود دارد و یک باند دردناک در داخل زانو حس می‌شود.

این باند چند سانتیمتر داخل کشکک و روی کندیل فمور قرار گرفته است. با خم و راست کردن زانو این باند زیر انگشت جا‌به‌جا می‌شود.

علت و دلایل

پلیکا در حالت معمولی مشکلی برای زانو ایجاد نمی کند ولی گاهی بر اثر فعالیت های بدنی خاص و حرکات مداوم در زانو این پرده تحریک میشود. حرکاتی که در آن ها زانو مکرراً خم و راست می شود مانند دویدن و دوچرخه سواری و یا زیاد از پله بالا و پایین رفتن میتواند موجب ساییده شدن مداوم پرده پلیکا به سطح داخلی زانو شده و آن را تحریک و ملتهب کند.

گاهی اوقات بر اثر یک ضربه ناگهانی به زانو (مثلا افتادن از بلندی یا برخورد زانو به داشبورد اتومبیل در حین تصادف) پلیکا تحت کشش ناگهانی قرار گرفته و ملتهب و متورم میشود. بعد از مدتی این التهاب فروکش میکند ولی بافت سینوویال پلیکا کلفت میشود. این پلیکای کلفت شده بیشتر مستعد آسیب بوده و موجب میشود بعد ها بیمار حتی با ضربات و یا فعالیت های خفیف تر دچار التهاب پلیکا و در نتیجه درد زانو شود.

درمان

درمان در مرحله اولیه اقدامات غیرجراحی شامل اجتناب از انجام فعالیت هایی که درد را بیشتر میکنند (ذکر شده در بالا)، استفاده ار داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) و درمان‌های طب فیزیکی شامل ورزش درمانی، تزریق استروئید داخل مفصلی و ... است.

در صورت عدم پاسخ به درمان سندروم پلیکا ، با جراحی آرتروسکوپیک می‌توان پلیکا را آزاد کرد.