پیشگیری از پوکی استخوان با دانستن عوامل خطر، تغذیه سالم و ورزش

پوکی استخوان یکی از شایع‌ترین نوع بیماری استخوان است. با گذشت سال تراکم استخوان کاهش می‌یابد و استخوان‌ها متخلخل، شکننده و به راحتی خرد می‌شوند. استخوان با ساختار ریز سه بعدی مملو از هورمون‌ها و مواد معدنی است. نقص در بافت استخوان هنگامی رخ می‌دهد که استخوان، نازک شود یا حجم خود را از دست دهد. با پوکی استخوان که معمولاً با گذشت زمان اتفاق می‌افتد استروژن در زنان و تستوسترون در مردان کاهش می‌یابد. بازسازی سیستمی اسکلت بدون مداخله و درمان ادامه می‌یابد. قدرت استخوان کاهش پیدا می‌کند و سپس استخوان‌ها پس از حداقل ضربه، شکننده و مستعد شکستگی می‌شوند.

بهترین تلاش‌ها در زمینه پیشگیری از پوکی استخوان در قبل از بلوغ فرد است. سن بلوغ هم برای پسران و هم برای دختران مهم است، با این حال پسران دیرتر به بلوغ می‌رسند. کلسیم در رژیم غذایی و فعالیت بدنی نیز از عوامل مهم در ایجاد توده استخوانی هستند. سالهای قبل از بلوغ بهترین زمان برای ورزش و کلسیم در رژیم غذایی است زیرا مزایای باقی مانده برای جلوگیری از شکستگی در زندگی بعدی ادامه خواهد داشت. دستیابی به توده استخوانی کافی یا حداکثر تا دهه ۳۰ ادامه دارد. پس از آن، ورزش، کلسیم و ویتامین D هنوز هم از تلاش‌های مهم برای داشتن جسم و روان سالم است. مصرف ویتامین‌های اضافی، بیش از حد توصیه شده، فواید اضافی برای کودکان، بزرگسالان یا بیماران پوکی استخوان ندارد.

علل و عوامل خطر 


شرایط زیر خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش می دهد. با دانستن و درمان این شرایط می‌توانید از پوکی استخوان پیشگیری کنید:

  • چاقی شکمی – چربی احشایی یا داخل شکمی، واقع در حفره شکم، با کاهش تراکم مواد معدنی استخوان همراه است.
  • بی اشتهایی عصبی – یک اختلال خوردن.
  • کافئین – نوشیدن قهوه یا سایر نوشیدنی‌های کافئین دار.
  • سندرم کوشینگ – غدد فوق کلیه بیش از حد هورمون کورتیزول تولید می‌کنند.
  • استروژن – سطح پایین قبل یا بعد از یائسگی.
  • جنسیت – زنان بیشتر به پوکی استخوان مبتلا می‌شوند.
  • مصرف زیاد ویتامین A و سدیم ممکن است خطر پوکی استخوان را افزایش دهد.
  • درمان هورمونی سرطان پروستات یا سرطان پستان.
  • نارسایی کلیه
  • بیماری سنگ کلیه
  • شاخص توده بدن کم – استخوان بسیار نازک است.
  • سابقه شکستگی / پوکی استخوان توسط مادر.
  • داروها – استفاده از کورتیکواستروئیدها، داروهای تیروئید و داروهای ادرار آور، به ویژه در طولانی مدت. پوکی استخوان ناشی از گلوکوکورتیکوئید در اثر مصرف پردنیزون (دلتازون، اوراسون)، پردنیزولون (پرلون)، دگزامتازون (دکادرون، هگزادرول) و کورتیزون (کورتون استات) ایجاد می‌شود.
  • یائسگی – شروع زودرس یائسگی.
  • دوره های قاعدگی – عدم قاعدگی (آمنوره) برای مدت زمان طولانی.
  • عدم دریافت کافی کلسیم ، ویتامین D، ویتامین A، ویتامین K و منیزیم.
  • سن بالاتر – بعد از ۷۵ سالگی، خطر برای مردان و زنان یکسان است.
  • نژاد – زنان سفیدپوست، به ویژه آنهایی که سابقه خانوادگی پوکی استخوان دارند، بیشتر از زنان سیاه پوست به پوکی استخوان مبتلا می‌شوند.
  • روماتیسم مفصلی
  • شیوه زندگی کم تحرک
  • سیگار کشیدن
  • بیماری تیروئید یا غده فوق کلیه.
  • کاهش وزن – کاهش ناگهانی وزن بدن بیش از ۱۰ درصد از کل وزن بدن.

علائم پوکی استخوان 


علائم، در اواخر بیماری رخ می‌دهد (در مراحل اولیه هیچ علامتی وجود ندارد). علائم پوکی استخوان شامل موارد زیر است:

  • حساسیت به استخوان
  • شکستگی خود به خودی با ضربه کم یا بدون ضربه.
  • کوتاه شدن قد
  • کمردرد
  • گردن درد
  • حالت خمیده، که به آن کیفوز یا “قوز ” گفته می‌شود.
  • تحرک محدود زیرا ایستادن یا راه رفتن ممکن است دشوار باشد.
  • دراز کشیدن علائم درد را تسکین می‌دهد.
  • اختلال بینایی

اگر دچار یک و یا ترکیبی از این علائم شدید، هر چه سریع‌تر برای درمان و پیشگیری از بدترشدن پوکی استخوان اقدام کنید.

درمان پوکی استخوان 


هدف از درمان پوکی استخوان، کاهش یا متوقف کردن از دست دادن تراکم استخوان است. پوکی استخوان مانند بسیاری از بیماری‌ها توسط پزشک یا یک تیمی از پزشکان یا متخصصان کنترل می‌شود.

استراتژی‌های درمان عبارتند از:

  • درمان‌های دارویی برای زنان و مردان برای پیشگیری و درمان پوکی استخوان. نوع دارو و زمان استقاده از  آن‌ها مهم است.
  • درمان شکستگی‌ استخوان، پیشگیری از شکستگی مجدد با داروها و آموزش پیشگیری از خطر افتادن. شکستگی استخوان می‌تواند باعث ناتوانی قابل توجه شود و کیفیت زندگی را کاهش دهد. برای تسکین درد از شکستگی ممکن است به داروهای اضافی نیاز باشد.
  • تغییر سبک زندگی شامل ورزش تحمل وزن و مصرف کلسیم و ویتامین D است.

چگونه می‌توان از پوکی استخوان پیشگیری کرد؟ 


ورزش، تغذیه‌ی سالم، تست سنجش تراکم استخوان و کاهش خطر افتادن از فاکتورهای مهم در پیشگیری از پوکی استخوان می‌باشند:

ورزش 

ورزش برای پیشگیری از پوکی استخوان

ورزش منظم احتمال شکستگی و پوکی استخوان را کاهش می‌دهد. ورزش‌های تحمل کننده وزن برای کودکان، بزرگسالان یا افراد مسن در پیشگیری از پوکی استخوان موثر هستند. این ورزش‌ها مناسب تمام سنین می‌باشد و فقط برای انجام آن‌ها کمی انگیزه لازم است. فعالیتهای دارای ساختار اجتماعی یا فعالیتهای گروهی ممکن است بیشترین کمک را برای افزایش انگیزه و تبعیت داشته باشد. افراد کم تحرک و افراد مبتلا به توانبخشی شکستگی باید تشویق شوند که قبل از شروع یک برنامه ورزشی به دنبال راهنمایی حرفه‌ای باشند. برخی از فعالیت‌های رایج که ممکن است لذت بخش باشد و مزایای استخوان سازی را به همراه داشته باشد شامل موارد زیر هستند:

  • پیاده روی
  • آهسته دویدن
  • دوچرخه سواری
  • ماشین‌های قایقرانی
  • شنا كردن
  • تنیس
  • رقصیدن
  • بلند کردن وزنه
  • تایچی
  • یوگا

رژیم غذایی

رژیم غذایی برای پیشگیری از پوکی استخوان

انواع ویتامین‌ها، مواد معدنی و سایر مواد مغذی برای سلامتی به ویژه سلامت استخوان‌ها مهم هستند. بزرگسالان حدود ۱۰۰۰ میلی‌گرم در روز کلسیم نیاز دارند. افراد مسن و بیماران پوکی استخوان ممکن است نیاز بیشتری داشته باشند. ویتامین D برای بهبود جذب کلسیم بسیار مهم است. به بزرگسالان توصیه می‌شود روزانه ۶۰۰ IU ویتامین D دریافت کنند. ممکن است پزشک بسته به نوع رژیم غذایی و قرار گرفتن در معرض آفتاب، مقدار کمتری را برای شما تجویز کند. بیشتر میوه‌ها و سبزیجات برای رژیم غذایی فرد ارزش زیادی دارند. با این حال، برخی از غذاها فواید استخوان سازی اضافی دارند. به عنوان مثال آلو خشک، سرعت بالایی در سرکوب تحلیل و تجزیه استخوان‌ها دارد. گوجه فرنگی‌ها، به خصوص بعد از پختن، دارای لیکوپن، آنتی اکسیدان هستند.

غذاهای پر کلسیم شامل موارد زیر است:

  • توفو
  • ماست
  • پنیر
  • سبزیجات برگ سبز
  • شیر کم چرب
  • ماهی سالمون

غذاهای با ویتامین D بالا شامل موارد زیر است:

  • زرده تخم مرغ
  • ماهی‌های آب شور
  • جگر
  • شیر غنی شده

کاهش خطر افتادن

کاهش خطر افتادن برای پیشگیری از پوکی استخوان

افرادی که چاق، دارای شرایط پزشکی، در حال استفاده از داروهای خواب آور، کم تحرک، مبتلا به پوکی استخوان و افرادی که دچار شکستگی قبلی هستند خطر سقوط بیشتری دارند. افرادی که مبتلا به پوکی استخوان هستند اغلب در زمینه پیشگیری از افتادن آموزش می‌بینند. فیزیوتراپی غالباً برای افزایش قدرت و انعطاف پذیری خصوصاً در ناحیه لگن تجویز می‌شود. از مردم خواسته می شود کفش مناسب بپوشند، بینایی خود را بررسی کرده و از داروهای خواب آور خودداری کنند. می‌توان تغییرات محیطی ایجاد کرد تا احتمال سقوط و افتادن در خانه کاهش یابد. می‌توان از خطرات موجود در فضای باز مانند راه رفتن روی یخ و برف جلوگیری کرد.

تست تشخیص پوکی استخوان

تست تشخیص پوکی استخوان

یکی از راه‌های پیشگیری از پوکی استخوان تست و آزمایش‌های تشخیصی برای مطمئن شدن از وضعیت استخوان‌هاست.

DXA، جذب انرژی با اشعه ایکس دوگانه، اولین آزمایش برای تشخیص پوکی استخون است. اسکن با DEXA به طور گسترده ای برای اندازه گیری تراکم مواد معدنی استخوان استفاده می‌شود. اسکنر، انرژی اشعه ایکس را به استخوان هدایت می‌کند. تراکم بیشتر مواد معدنی استخوان، فوتون‌های بیشتری را در پیشخوان جمع می‌کند. دقت پیش بینی پوکی استخوان حدود ۹۰ درصد تخمین زده شده است. نمره بزرگتر از ۵/۲ (۲٫۵-) نشان دهنده پوکی استخوان است.

زنان همچنین باید ماموگرافی، معاینه لگن و آزمایش پاپ اسمیر را انجام دهند. اگر پوکی استخوان به دلیل بیماری پزشکی دیگری باشد، ممکن است آزمایش خون، ادرار و قلب و عروق تجویز شود. سایر آزمایشات ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • اشعه ایکس ستون فقرات، مفصل ران، مچ دست و یا پاشنه پا.
  • سونوگرافی
  • سی تی اسکن
  • تحلیل استخوان
  • آزمایش الكالن فسفاتاز سرم، كلسیم، آلبومین، كراتینین، فسفات، ویتامین D و الكتروفورز پروتئین.
  • آزمایشات عملکرد تیروئید
  • کورتیزول ادرار
  • تستوسترون سرم (مردان)
  • الکتروفورز پروتئین ادرار

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
Call Now Buttonتماس