با دررفتگی زانو، کشکک (زانو) از محل معمول خود در انتهای شیار استخوان ران خارج میشود. به طور معمول، در هنگام خم یا صاف شدن زانو، در داخل این شیار، کشکک زانو به سمت بالا و پایین حرکت میکند. در هنگام دررفتگی زانو، کاسه زانو از شیار خارج میشود و اغلب به سمت خارجی زانو متمایل میشود. این موضوع ممکن است باعث درد و تورم ناگهانی در زانو شود. در برخی موارد، ممکن است غضروف نرم (لیگامانت) که روی کشکک یا استخوان ران قرار دارد، آسیب ببیند. افرادی که شک دارند دررفتگی زانو داشته باشند، باید توسط یک پزشک متخصص ورزشی یا ارتوپدی مورد بررسی قرار گیرند. پس از دررفتگی زانو، کاسه زانو اغلب به طور خودبخود به حالت طبیعی باز میگردد. با این حال، در برخی موارد، این اتفاق نمیافتد و برای درمان، میتوان از یک پزشک متخصص آموزشدیده استفاده کرد تا با فشار آرام، کاسه زانو را به شیار خود بازگرداند. در بعضی موارد، این روش نیاز به استفاده از داروهای ضدالتهاب و نظارت پزشکی دارد. از بریس زانو و تمرینات توانبخشی نیز توصیه میشود که توسط پزشکان معالجه کننده تعیین و راهنمایی شوند.
دررفتگی زانو کمی ترسناک بهنظر میرسد و بلافاصله پس از آسیب، با درد شدید و ورم در اطراف مفاصل زانو همراه است. جای نگرانی نیست این عارضه قابل درمان است. متخصصین کلینیک امید پس از ارزیابی وضعیت زانوی شما سعی بر این دارند که بدون جراحی، جاانداختن زانوی دررفته را انجام دهند. پس از درمان برای بهبود وضعیت پا، معمولا فیزیوتراپی برای افزیش دامنه طبیعی حرکتی و قدرت مفصل زانو استفاده میشود. بدین صورت، کم کم زانو به حالت نرمال بازمیگردد. فقط، نیاز به کمی استراحت و مراقبت است. جهت کسب اطلاعات بیشتر دربارهی درمان انواع دررفتگیهای زانو و یا رزرو نوبت در کلینیک توانبخشی امید شماره تلفنهای 02188801800 – 02122780702 تماس حاصل فرمایید.
علت دررفتگیهای زانو
علت دررفتگی زانو و بی ثباتی کشکک:
- آسیب ترومایی: این نوع دررفتگی زانو با یک نیروی پیچش از بیرون در زانو، اتفاق میافتد. با پریدن یا کاهش سرعت رخ میدهد و در افرادی که فوتبال بازی میکنند معمول است. این نوع دررفتگی معمولاً خود به خود برمی گردد. ورزشکاران جوان ممکن است در قسمت جلوی زانوی خود احساس درد و تورم زیادی داشته و در نشستن مشکل داشته باشند. همچنین ممکن است در هنگام راه رفتن درد و احساس بی ثباتی در مفصل داشته باشند.
- کشکک به خودی خود جابجا می شود: کاسه زانو با حرکت زانو به داخل و خارج میرود. این ممکن است دردناک باشد یا نباشد. اگر علائم دردناک شروع شد، در اسرع وقت به یکی از پزشکان ارتوپدی مراجعه کنید.
ناپایداری کشکک و دررفتگی زانو میتواند به غضروف زانو و استخوان ران آسیب برساند و بافت نرم طرف میانی زانو را دچار کشیدگی کند. این میتواند منجر به آرتروز زودرس مفصل زانو در طولانی مدت شود.
خطر دررفتگی زانو در چه افرادی بیشتر است؟
دررفتگی و ناپایداری زانو یکی از شایع ترین آسیبهای زانو در کودکان و نوجوانان است. بر اساس تجربیات پزشکان خطر این عارضه در برخی افراد بیشتر از دیگران است:
- افرادی که قبلا دچار این آسیب شده اند
- افرادی که از آسیب قبلی بهبود کامل نیافتهاند
- ورزشهای توپی مانند فوتبال
- دوندگان
علائم دررفتگی و ناپایداری زانو
علائم عبارتند از:
- کشکک زانو از کنار حرکت میکند.
- درد و تورم در جلوی زانو رخ میدهد.
- حرکت زانو منجر به بیرون آمدن یا ایجاد صدا در مفصل زانو میشود.
- حساسیت به لمس در قسمت داخلی کشکک وجود دارد.
- سفتی و درد هنگام صاف کردن زانو رخ میدهد
تشخیص
پزشکان شرح حال و معاینه فیزیکی کاملی را انجام میدهند که به مشخصات چرخشی اندام تحتانی(زانو، پا و لگن)، بی ثباتی عضلات و همچنین وضعیت حرکتی زانو برسند. رادیوگرافی برای ارزیابی اولیه نیز ضروری است. علاوه بر این، اگر زانو در دامنه حرکتی، ناپایدار بماند یا نگرانی از آسیب به غضروف کاسه زانو یا بیثباتی استخوان ران در مفصل باشد، ممکن است MRI انجام شود.
درمان دررفتگیهای زانو
درمان غیرجراحی، قدم به قدم دررفتگیهای زانو مستلزم این است که:
- اگر کاسه زانوی شما از نظر جسمی دچار مشکل شد، اگر زانو از جای خود خارج شد به اورژانس مراجعه کنید. بیشتر اوقات با کمترین کمک و فشار، زانو به داخل شیار خود باز میگردد.
- اگر زانو هنوز در جای خود قرار نگرفته است، پزشکان ممکن است بتوانند کشکک زانو را در شیار آن قرار دهند. در غیر این صورت، آنها ممکن است برای کمک به قرار دادن زانو در جای خود، آرام بخشی را توصیه کنند.
- بعد از جابجایی مجدد کاسه زانو، مفصل در یک بریس برای بیحرکت شدن قرار میگیرد تا زانو را به مدت دو هفته صاف نگه دارد. بیمار میتواند با استفاده از بریس زانو و عصا راه برود. استراحت، یخ و بالا نگه داشتن پا و زانو به کاهش درد و تورم کمک میکند.
- در پیگیریهای دو هفته ای، بیمار دوباره معاینه میشود و شاید نوع دیگری از برای وی تجویز شود که امکان حرکت بیشتر در زانو را فراهم کند.
- تمرینات توانبخشی و مراجعه به فیزیوتراپی به تقویت عضلات هسته، ران و زانو کمک میکند و برای بازیابی حرکت کامل در زانو کار میکند.
- مراحل آخر توانبخشی شامل آموزشهای خاصتری برای کمک به بازگشت به ورزش است. زمان بهبودی متفاوت است اما معمولاً حدود سه ماه طول میکشد.
- اگر کشکک با حرکت ناپایدار باقی بماند و به بیثباتی ادامه دهد یا درد و تورم بهبود نیافته باشد، ممکن است MRI انجام شود تا آسیب غضروف یا ساختارهای نرم زانو که از دررفتگی ایجاد شده است، مشاهده شود.
در چه صورت نیاز به جراحی است؟
مداخله جراحی شامل موارد زیر است:
- اگر MRI غضروف شل یا پارگی رباط را نشان دهد، ممکن است بیمار برای سفت شدن رباطها و تقویت ناحیه اطراف زانو نیاز به جراحی داشته باشد. همچنین میتوان برای تثبیت غضروف آسیب دیده جراحی انجام داد و یا در صورت جبران ناپذیری، آن را خارج کرد.
- علاوه بر این، تشخیصات انجام شده از اشعه ایکس و MRI برای تعیین اینکه آیا جراحی دیگری برای بهبود شکل کشکک هنگام قرار گرفتن در شیار ضروری است یا نه، استفاده میشود.
- پس از جراحی، بیمار احتمالاً از یک بریس استفاده میکند و به مدت شش هفته با عصا راه میرود و به فیزیوتراپی نیاز دارد.
هدف این است که بیمار4تا6 ماه به ورزش برگردد. بهبودی به نوع جراحی مورد نیاز برای بازسازی و ترمیم بی ثباتی کشکک بستگی دارد. یک بیمار معمولاً پس از اتمام یک برنامه توانبخشی، مرحله ای به ورزش برمیگردد. پزشکان همچنین استفاده از زانوبند زانو را برای فعالیتهای ورزشی با تأثیر زیاد توصیه میکنند. حفظ قدرت هسته خوب برای به حداقل رساندن دررفتگی های مکرر در آینده ضروری است.
