درمان زانو و پای پرانتزی بدون جراحی

genu-varum

مشاهده علائم زانو و پای پرانتزی در بین کودکان تازه راه افتاده بسیار عادی و متداول است. این کودکان بطور عادی دارای یک فاصله مشخص بین زانوهای خود و بخش پایین پا در هنگام ایستادن (در حالتی که پاها در کنار یکدیگر قرار گرفته) هستند. پای پرانتزی می تواند یک یا هر دو پای فرد را تحت تاثیر خود قرار دهد، و والدین یا پزشک متخصص اطفال می توانند شروع ایجاد انحنا و خمیدگی به خارج را در سنین پایین مشخص نمایند.

علائم و نشانه ها

علائم زانوی پرانتزی بیشتر در هنگام راه رفتن یا ایستادن فرد مشخص می شود. یکی از علائم رایج پای پرانتزی وجود ایراد و عدم هماهنگی در الگوی راه رفتن فرد است. علامت دیگر قابل مشاهده در کودکان تازه راه افتاده دچار مشکل پا پرانتزی در اصطلاح تخصصی «به داخل بودن پا» یا «چرخش پا به داخل» نامیده می شود. کودکان دچار مشکل پای پرانتزی معمولاً با مشکل در دستیابی به مراحل اصلی زندگی خود مواجه نمی شوند، اما این مشکل می تواند تا حدودی برای فرد نگران کننده باشد. با وجودی که زانوی پرانتزی معمولاً باعث ایجاد درد نمی شود، ادامه یافتن این مشکل در دوران نوجوانی می تواند باعث ناراحتی در لگن یا درد زانو یا قوزک پا به خاطر افزایش فشار وارد شده به این مفاصل شود. افراد دچار این مشکل همچنین بطور مکرر در هنگام ایستادن یا راه رفتن دچار لغزش یا از دست دادن تعادل خود می شوند.

علت ها و دلایل

اکثر کودکان دچار زانوی پرانتزی به صورت فیزیولوژیک دچار این مشکل می شوند و نیازی به نگرانی درباره شرایط آنها نیست. در اکثر موارد این شرایط بطور خود به خود اصلاح شده و نمی تواند بر توانایی حرکتی کودک تاثیر گذارد. همچنین این مشکل عوارض طولانی مدت برای فرد ایجاد نمی کند.

کودکانی که مشکل زانو پرانتزی آنها شدید باشد، ممکن است در ارتباط با ابتلا به بیماری بلونت مورد معاینه قرار گیرند. این بیماری باعث ایجاد مشکل در رشد استخوان تیبیا یا ناحیه بالای استخوان ساق پا می شود. برای کودکان زیر ۲ سال پزشک احتمالاً نمی تواند ایجاد پای پرانتزی در نتیجه مشکلات فیزیولوژیک را بطور دقیق تشخیص دهد، اما این تشخیص با رسیدن کودک به ۳ سالگی امکان پذیر خواهد بود. در صورتی که شرایط زانو پرانتزی به خودی خود بر طرف نشود، پزشک احتمالاً از عکس رادیولوژی پا به منظور تشخیص ابتلای کودک به بیماری بلونت استفاده نماید.

علاوه بر این، بیماری راشیتیسم نیز می تواند باعث ایجاد شرایط زانو پرانتزی در بین کودکان شود. این بیماری استخوانی می تواند باعث ایجاد ناهنجاری های دیگر نیز در استخوان های فرد شود. راشیتیسم به ندرت در کشورهای توسعه یافته مشاهده می شود، زیرا این بیماری در نتیجه فقر ویتامین دی (D)، کلسیم، و فسفر در رژیم غذایی کودک ایجاد می گردد. بسیاری از مواد غذایی در کشورهای توسعه یافته با این ویتامین ها غنی می شوند تا به این ترتیب اطمینان حاصل شود کودکان و افراد بزرگسال، سطح مناسبی از این ویتامین ها و مواد معدنی را در رژیم غذایی خود مصرف می نمایند.

تشخیص

پزشک برای ارزیابی زانو پرانتزی وضعیت بیمار را از نظر فیزیکی معاینه می نماید. در صورتی که کودک زیر ۲ سال داشته باشد و مشکل زانو پرانتزی وی متقارن باشد (مقدار زانو پرانتزی در هر دو پا یکسان باشد)، پزشک احتمالاً بیان می کند که در حال حاضر نیازی به انجام آزمایش های بیشتر برای تشخیص دقیق مشکل نیست. به هر حال، اگر پزشک متوجه شود مشکل زانو پرانتزی در یک پای بیمار بیشتر از پای دیگر وی است، ممکن است از عکس رادیولوژی برای بررسی دقیق تر مشکل استفاده نماید. به این ترتیب، عکس رادیولوژی تهیه شده از پاهای کودک در حالت ایستاده می تواند ابتلای کودک به بیماری بلونت یا راشیتیسم را مشخص نماید.

در صورتی که کودک بیشتر از ۲ و نیم سال داشته و مشکل زانو پرانتزی به صورت قرینه باشد، پزشک به احتمال زیاد از عکس رادیولوژی برای بررسی دقیق تر مشکل استفاده می نماید. در این شرایط احتمال ابتلای کودک به بیماری بلونت یا راشیتیسم بیشتر است. در صورتی که عکس رادیولوژی تهیه شده از ناحیه پا علائم ابتلا به بیماری راشیتیسم را نشان دهد، پزشک احتمالاً از آزمایش خون برای تایید ابتلای فرد به این بیماری استفاده می نماید.

عوارض

افراد دچار مشکل زانو پرانتزی معمولاً بیشتر از سایر افراد به آرتروز در سنین پایین مبتلا می شوند و این شرایط بطور خاص در مواردی مشاهده می شود که آرتروز ریشه فامیلی داشته باشد. در این حالت، وضعیت پا باعث وارد شدن فشار غیر عادی به مفاصل زانو و قوزک می شود و در نهایت می تواند التهاب این مفاصل را به همراه داشته باشد. این شرایط می تواند باعث از بین رفتن غضروف و بافت های اطراف مفصل شده و راه رفتن فرد را با مشکل روبرو نماید. در کنار ابتلا به آرتروز، افراد دچار مشکل زانو پرانتزی با درد و التهاب مزمن در ناحیه قوزک، زانو، و لگن مواجه می شوند و این شرایط می تواند وضعیت قرارگیری بدن و الگوی راه رفتن بیمار را تحت تاثیر قرار دهد. علاوه بر این، این افراد ممکن است از درد روانی ناشی از ظاهر خود رنج برده و دچار آسیب شوند.

زمان مراجعه به پزشک

در اکثر موارد، وضعیت کودک شما کاملاً عادی است و مشکل زانو پرانتزی وی به خودی خود با گذشت یک دوره زمانی کوتاه بر طرف می شود. به هر حال، در صورتی که شما نگران این مسئله هستید، لازم است کودک خود را به پزشک نشان داده و به وی اجازه دهید وضعیت راه رفتن کودک را بررسی نماید. در صورتی که این شرایط نیازمند نگرانی باشد، پزشک این مسئله را برای شما مشخص خواهد کرد. در این حالت می توان به نکات زیر توجه کرد:

•    اکثر کودکان تا زمان رسیدن به سه سالگی با مشکل زانو پرانتزی رشد می کنند. در صورتی که کودک همچنان به این مشکل در این سن دچار باشد، لازم است با پزشک در این رابطه ملاقات شود.

•    اگر این مشکل فقط بر یک طرف بدن تاثیر گذاشته یا با گذشت زمان به جای بهبود یافتن، تشدید گردد، لازم است جهت بررسی مشکل به مطب پزشک مراجعه شود.
به خاطر داشته باشید در صورت مشاهده شرایط زیر لازم است در ارتباط با وضعیت زانو پرانتزی پای کودک با پزشک ملاقات شود:

•    تشدید وضعیت مشکل زانو پرانتزی و بر طرف نشدن آن برای مدت ۲ سال

•    پرانتزی بودن یک پای کودک بیشتر از پای دیگر

•    چرخش انگشتان پا به داخل در هنگام راه رفتن (در اصطلاح به این مشکل «به داخل بودن پا» یا «پنجه کبوتری» می گویند)

•    کوتاه بودن قد کودک در مقایسه با سن وی، مشکلات راه رفتن و مشکلات مربوط به صاف ایستادن

•    ایجاد درد پا در کودکان یا مشکل در هنگام راه رفتن به خاطر زاویه زانوها یا پاها

در هر حالت، در صورتی که درباره نحوه راه رفتن کودک خود نگران هستید، با پزشک در این رابطه ملاقات نمایید، زیرا همواره بهتر است به جای نگرانی، خیال خود را راحت کنید.

کلینیک امید با طراحی برنامه های درمانی ویژه اقدام به درمان انواع مشکلات پای کودکان از جمله زانو پرانتزی می نماید. با مراجعه به موقع به مطب متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، درمان زانو پرانتزی بدون نیاز به عمل جراحی ممکن خواهد بود. به هر حال، کلینیک امید از موثرترین روش ها و ابزارهای درمانی برای درمان مشکلات پای کودکان استفاده می نماید.

راه ها و و روش های درمان

درمان بدون جراحی

روش های درمانی غیر جراحی قابل استفاده برای مشکل زانو پرانتزی به شرح زیر هستند:

بریس

در این رابطه می توان از بریس یا روش های مشابه آن برای درمان پای پرانتزی مشکل استفاده کرد. در طول زمانی که کودک تازه راه افتاده و نیز در اوایل دوران کودکی، پزشک ممکن است به بیمار توصیه کند از بریس پا، کفش های طبی، و یا گچ گرفتن برای درمان زانو پرانتزی استفاده نماید. این ابزارها می توانند برای بعضی کودکان موفقیت آمیز بوده و برای برخی بیماران دیگر نتیجه مناسب نداشته باشد. علاوه بر این، استفاده از بریس و روش های درمانی مشابه برای نوجوانان و افراد بزرگسال نیز امکان پذیر است. استفاده از بریس های شبانه می تواند به تدریج وضعیت پا را اصلاح کرده و ساختارهای آن را در موقعیت مناسب قرار دهد.

 فیزیوتراپی و ورزش

تمرین های حرکتی زانو پرانتزی به منظور تقویت عضلات اطراف مفصل زانو و بالای ران طراحی شده و می تواند با گذشت زمان موقعیت اندام های پا را اصلاح نماید. با وجودی که اکثر تمرین های ورزشی نمی تواند تاثیر زیاد بر مشکل زانو پرانتزی داشته باشد، بعضی از تکنیک های ورزشی همچون یوگا می تواند به بهبود وضعیت قرارگیری زانو کمک کرده و شدت مشکل را کاهش دهد. علاوه بر این، برای درمان زانوی پرانتزی علیرغم غیر قابل اجتناب بودن عمل جراحی برای مواردی که مشکل شدید باشد، تمرین های حرکتی با دست می تواند برای کودکانی که مشکل آنها به موقع و در سنین پایین شناسایی و تشخیص داده شده باشد، موثر واقع شود.

ماساژ و درمان های دستی

در صورتی که کودک شما دچار مشکل زانو پرانتزی است، ماساژ درمانی تحت نظارت متخصص فیزیوتراپی می تواند به تقویت عضلات پای بیمار کمک موثر نماید. در طول جلسات ماساژ درمانی، فیزیوتراپ به صورت مکرر پاهای کودک را به جلو و عقب برای یک مدت زمانی خاص حرکت می دهد. این نوع درمان دستی می تواند در تقویت پاها در دوره رشد موثر باشد. یک تمرین حرکتی خاص قابل استفاده در این حالت خم کردن زانوی کودک است که می توان این حرکت را در زمان دراز کشیدن برای کودک انجام داد. به این منظور، لازم است یکی از پاهای کودک را بلند کرده و زانوی وی را خم کنید. سپس پای کودک را به سمت سینه به سمت عقب فشار داده و به آرامی به حالت اولیه باز گردانید. تکرار کردن این حرکت می تواند به درمان زانوی پرانتزی کودک کمک موثر نماید.

  کفش ها و کفی های طبی

مشکل زانو پرانتزی در مواردی که باعث چرخش قوزک یا مچ پا می شود، می تواند باعث از بین رفتن ثبات و هماهنگی کلی اعضای بدن شود. در صورتی که این مشکل درمان نشده به حال خود رها شود، می تواند باعث نا پایداری مزمن قوزک پا گردد.
 
افراد دچار مشکل زانو پرانتزی در مقایسه با سایر افراد بیشتر با پیچ خوردن پا و ضعیف شدن پیش رونده رباط ها مواجه می شوند. استفاده از کفش های طبی در این شرایط می تواند به حفظ تعادل فرد کمک کرده و احتمال ایجاد آسیب دیدگی را کاهش دهد. استفاده از کفش های کشیده با سر پنجه های پهن با تخت مناسب و تثبیت کننده پاشنه در این حالت می تواند به کاهش مشخص درد و ناراحتی مزمن ناشی از زانو پرانتزی با بهبود هماهنگی بخش های مختلف پا کمک نماید.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.